Auteur: Riemer de Jong
Mijn eerste modelleeropdracht bij Leap Solutions was er meteen één uit de schoolboeken.
De klant worstelde met de cashbevoorrading van ATMs. ATMs liepen leeg, klanten waren ontevreden, en niemand kon precies aanwijzen waar het misging. Iedere stakeholder had zijn eigen theorie, zijn eigen oplossing en zijn eigen reden om niet te bewegen. Het gevolg: veel energie, weinig resultaat. Elke maatregel voelde als symptoombestrijding.
Wat ontbrak, was een gedeeld beeld van de situatie.
*Een miniatuurversie van het systeem*
Systeemmodelleren biedt precies dat. Je bouwt een vereenvoudigde, werkende versie van het proces, een model dat je kunt “afspelen”. Daardoor wordt zichtbaar waar vertragingen ontstaan, waar ophopingen zich vormen, en welk onderdeel het geheel onder druk zet.
Bij deze klant begon het met de simpele vragen: waar zit de pijn, en waar willen we naartoe? Vanuit die kloof tussen huidige en gewenste situatie brachten we het systeem in kaart: de relaties tussen onderdelen, de vertragingen, de aannames. Dat werd de basis van het model.
Zodra het model draaide, konden we simuleren. Eerst valideren, klopt dit met de werkelijkheid? Daarna testen: wat gebeurt er als je dit aanpast, of dat?
Het moment waarop het klikte
De uitkomst was verrassend helder. Het systeem had twee uitwegen: óf de klant investeerde een forse som geld in extra cashreserves, óf de doorstroomtijden moesten drastisch omlaag. Geen tussenweg.
Dat inzicht veranderde het gesprek met stakeholders volledig. Niet langer een discussie over meningen, maar een concreet ultimatum: “Jullie moeten bijdragen om de doorstroomtijden te verlagen, anders kost het X SRD.” Voor het eerst was voor iedereen duidelijk wat de impact van hun keuzes was.
Dat is het moment waarop systeemmodelleren zijn waarde bewijst. Niet alleen als analysetool, maar als communicatiemiddel. Het maakt bottlenecks niet alleen zichtbaar, maar kwantificeerbaar. En het laat zien welke maatregelen écht het verschil maken vóórdat je ze uitvoert.
Waar sta je, en gaan we verder?
Achteraf was dit model bruikbaarder dan ik had verwacht. Het gaf niet alleen inzicht in wat er misging, maar vooral richting: dit werkt, dit niet, en dit is wat het kost om het te veranderen.
Dat is wat mij blijft boeien aan systeemmodelleren. In complexe omgevingen waar meningen botsen en oorzaken onduidelijk zijn, creëert het helderheid en focus. Het laat zien waar je staat, maar vooral hoe je gericht koers zet naar de stip op de horizon.
Achteraf besef ik dat ik in de Surinaamse context meer impact heb kunnen maken dan ik vooraf verwachtte. De modellen die ik heb gebouwd gaven organisaties in korte tijd houvast: ze maakten inzichtelijk wat er speelde en boden concrete tools voor keuzes en onderhandelingen.
Om af te sluiten denk ik dat systeemmodelleren voor veel organisaties in Suriname een methode is om meer grip te krijgen op de dagelijkse operatie en beter onderbouwde beslissingen te maken.
Benieuwd wat systeemmodelleren voor jouw organisatie kan betekenen? Neem contact op met Leap Solutions.
